17 Οκτωβρίου 2011
6 Οκτωβρίου 2011
5 Οκτωβρίου 2011
Η κλιμάκωση της πυρκαγιάς, η ουτοπία της κεντρικά κατευθυνόμενης οικονομίας, τα αδιέξοδα της ελεύθερης αγοράς, τα πλεονεκτήματα μίας μικτής οικονομίας
“Έχουμε μάθει ότι, παρά τις καλές προθέσεις, καθώς επίσης παρά μία σωστή λειτουργικά Οργάνωση, η ηθική εντιμότητα δεν μπορεί να διατηρηθεί εντός ενός συστήματος, το οποίο καταστρέφει την προσωπική ελευθερία και την ατομική υπευθυνότητα. Οι σοσιαλιστές πιστεύουν σε δύο πράγματα, τα οποία είναι εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους, πιθανότατα δε αντικρουόμενα: στην ελευθερία και στην οργάνωση ” (F.A.Hayek-E.Halevy).
Ανάλυση
Η χώρα μας είναι αντιμέτωπη με το χειρότερο εφιάλτη στην Ιστορία της, με την εισβολή του ΔΝΤ, του εντολοδόχου της χρηματοπιστωτικής μαφίας και του Καρτέλ δηλαδή, καθώς επίσης με τις απίστευτες επιθέσεις της Γερμανίας - κυρίως μέσω ενός άμετρου «γκεμπελικού» διασυρμού, με τη συμμετοχή κάποιων διατεταγμένων γερμανικών ΜΜΕ. Η Ελλάδα έχει ταυτόχρονα τεράστια προβλήματα ρευστότητας, δανεισμού και πολιτικής ανεπάρκειας, οπότε θεωρούμε ότι μόνο εμείς «υποφέρουμε» – ενώ ολόκληρος ο υπόλοιπος κόσμος υποφέρει ελάχιστα ή και καθόλου.
Μοναδική ίσως εξαίρεση υποθέτουμε ότι αποτελεί η αντίστοιχα υπερχρεωμένη Ιταλία (πολύ λιγότερο η Πορτογαλία, το Βέλγιο, η Ισπανία και η Ιρλανδία), η οποία ευρίσκεται επίσης στο στόχαστρο τόσο των αγορών, όσο και της Γερμανίας – γεγονός που μας υποχρεώνει να αναρωτηθούμε, μήπως η αλαζονική συμπεριφορά της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωζώνης οφείλεται στη δικαστική διαμάχη, σε σχέση με τις πολεμικές επανορθώσεις στη Χάγη – όπου «κατήγοροι» είναι από κοινού η Ιταλία και η Ελλάδα, κατηγορούμενος δε η Γερμανία.
Εν τούτοις, μάλλον δεν είναι η χώρα μας αυτή που αντιμετωπίζει τα μεγαλύτερα προβλήματα, αφού η κρίση χρέους φαίνεται να οδηγεί όχι μόνο στη διάλυση της Ευρωζώνης, μετά την άκρως επιτυχημένη απόβαση του ΔΝΤ, αλλά και σε μία αντίστοιχη των Η.Π.Α. – μέσα από εξεγέρσεις, «αποσκιρτήσεις» και επικίνδυνες επαναστάσεις, μεταξύ άλλων λόγω της πολυπολιτισμικής δομής της υπερδύναμης. Δηλαδή, αφενός μεν απομακρύνεται συνεχώς η ιδέα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, μέσα από τη δημιουργία των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης, αφετέρου φαίνεται όλο και πιο πιθανή μία «απόσχιση» ορισμένων υπερχρεωμένων Πολιτειών των Η.Π.Α. – με αποτελέσματα που είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθούν, όπως θα αναλύσουμε στο τέλος του άρθρου μας.
Σε γενικές γραμμές λοιπόν, η Γερμανία γίνεται όλο και πιο «εθνικιστική» (αν και η ομοσπονδιακή δομή της μάλλον εμποδίζει την επάνοδο του εθνικοσοσιαλισμού), η Γαλλία παραπαίει, η Μ. Βρετανία επίσης, η Ευρωζώνη κινδυνεύει σοβαρά να «αποσυντεθεί» και οι Σκανδιναβικές δημοκρατίες αντιμετωπίζουν με τη σειρά τους τις εταιρείες αξιολόγησης (η Fitch, αδυνατώντας να προσβάλλει το δημόσιο χρέος τους, επειδή είναι σχετικά χαμηλό, προειδοποιεί για υπερχρέωση των νοικοκυριών) – ενώ η Ελβετία, η μοναδική φιλελεύθερη, άμεση δημοκρατία του πλανήτη, στην οποία το κράτος είναι πραγματικά στην υπηρεσία του πολίτη, κινδυνεύει από πάρα πολλές πλευρές (άρθρο).
Στην Ανατολική Ευρώπη, η οποία «βάλλεται» επίσης από το ΔΝΤ (στην πρώην Γιουγκοσλαβία είχε επιλεχθεί το «δόγμα του σοκ» - ή εισβολή του ΝΑΤΟ δηλαδή, όπως και στο Ιράκ), έχουν δημιουργηθεί νέες εστίες πυρκαγιάς, οι οποίες απειλούν τα μέγιστα τόσο το Αυστριακό όσο και το Ελληνικό τραπεζικό σύστημα – ενώ τα μέταλλα, όπως ο χρυσός και το ασήμι, έχουν εισέλθει σε «πορεία χειραγώγησης».
Παράλληλα, ορισμένες μεγάλες Πολιτείες των Η.Π.Α. αυτονομούνται, στη Ρωσία αναπτύσσεται μία ιδιάζουσα μορφή εθνικοσοσιαλισμού, ενώ η καταχρεωμένη Ιαπωνία αλλάζει συνεχώς κυβερνήτες, χωρίς να μπορεί να διαφύγει από την κρίση - στην οποία οδηγήθηκε τη δεκαετία του ’80 από τις Η.Π.Α. Η Βραζιλία προσπαθεί να αντιδράσει, η Νότια Αφρική επίσης, στη λεηλατημένη Τουρκία κυριαρχεί ένας «εθνικοθρησκευτικός απολυταρχισμός», ενώ στη Β. Αφρική, καθώς επίσης στη Μέση Ανατολή, έχουν ξεσπάσει ή/και κυοφορούνται αιματηρές επαναστάσεις, εμφύλιοι και λοιποί πόλεμοι. Τέλος, η απολυταρχική Κίνα επεμβαίνει κυριαρχικά σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη, ενώ ο συναλλαγματικός πόλεμος μαίνεται – γεγονότα και καταστάσεις που δεν μας προϊδεάζουν για ένα ειρηνικό μέλλον, αλλά μάλλον για συνθήκες αποκάλυψης.
Επομένως, απαιτούνται επειγόντως λύσεις, για την καταπολέμηση των συνεχώς κλιμακούμενων «δυσλειτουργιών» διεθνώς. Οι λύσεις αυτές δε ίσως προϋποθέτουν ένα διαφορετικό πολιτικοοικονομικό σύστημα - αφού τα παλαιότερα έχουν μάλλον ολοκληρώσει τον «κύκλο» τους. Φυσικά είναι πολύ πιθανόν η αποτυχία των συστημάτων να οφείλεται στη μη συνειδητή αντίδραση των ανθρώπων απέναντι στους φραγμούς, στους περιορισμούς της ελευθερίας καλύτερα, τους οποίους προϋποθέτει ή απαιτεί η κοινωνική συμβίωση. Επίσης, στην έμφυτη τάση κάποιων ανθρώπων για δύναμη και εξουσία – χαρακτηριστικά τα οποία στερούν από τους υπόλοιπους τα βασικά μέσα διαβίωσης και την ελευθερία τους.
Στα πλαίσια αυτά θεωρούμε σκόπιμο να αναλύσουμε τα υφιστάμενα συστήματα, έχοντας τη γνώμη ότι, οι διαφορετικές πολιτικές απόψεις των ανθρώπων, δεν οφείλονται στον τελικό στόχο. Ο στόχος αυτός είναι για τη συντριπτική πλειοψηφία ο ίδιος: η κοινωνική δικαιοσύνη, η μεγαλύτερη δυνατή ισότητα και η ασφάλεια. Οι «πολιτικές» διαφορές επικεντρώνονται κυρίως στο δρόμο που επιλέγεται, έτσι ώστε να φτάσουν κάποτε οι άνθρωποι στον ίδιο, εκ των προτέρων γνωστό τελικό στόχο, καθώς επίσης στην «ποσότητα/ποιότητα» της απαιτούμενης ελευθερίας.
Με απλούστερα λόγια, δεν υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των ανθρώπων, όσον αφορά τους τελικούς στόχους της κοινωνικής οργάνωσης, του πολιτεύματος δηλαδή που επιδιώκουν – αφού σχεδόν για όλους το ζητούμενο είναι η εξασφάλιση της κοινωνικής δικαιοσύνης, της ισότητας και της ασφάλειας, σε συνθήκες ελευθερίας. Κάποιοι όμως θεωρούν ότι, για να επικρατήσουν τα κοινά για όλους «ιδανικά», θα πρέπει να ακολουθηθεί το σύστημα του σοσιαλισμού - ενώ κάποιοι άλλοι επιλέγουν τον καπιταλισμό, τον ολοκληρωτισμό ή ένα άλλο πολίτευμα. Ειδικότερα λοιπόν τα εξής:
Η ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
“Ένας πολιτικός, ο οποίος θα είχε την ιδέα να επιβάλλει στους ιδιώτες τον τρόπο, με τον οποίο θα χρησιμοποιούσαν τα κεφάλαια τους, δεν θα αναλάμβανε μόνο μία άσκοπη φροντίδα, αλλά θα επιζητούσε μία εξουσία, την οποία δεν μπορεί κανείς να εμπιστευθεί σε κανένα κοινοβούλιο και σε καμία κυβέρνηση – πόσο μάλλον σε ένα και μοναδικό άτομο. Μία τέτοια εξουσία δεν θα μπορούσε πουθενά άλλού να είναι τόσο επικίνδυνη, όσο στα χέρια ενός ανθρώπου, ο οποίος θα ήταν τόσο ανόητος και τόσο εγωιστής, ώστε να θεωρήσει τον εαυτό του ικανό να την ασκήσει” (Adam Smith).
Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι (δεν επικεντρωνόμαστε στις πολιτικές παρατάξεις ή στους κομματικούς μηχανισμούς εξουσίας), οι οποίοι αυτοαποκαλούνται σοσιαλιστές - εννοώντας συνήθως ότι, πιστεύουν μέσα από την καρδιά τους στα ιδανικά του σοσιαλισμού. Οι άνθρωποι αυτοί δεν απασχολούν τις σκέψεις τους ή δεν θεωρούν ότι πρέπει να τις απασχολήσουν, σχετικά με ποιόν τρόπο είναι εφικτό να επιτύχουν πρακτικά την εφαρμογή ενός συστήματος, το οποίο θα τους εξασφαλίζει τα ιδανικά τους – δηλαδή, την κοινωνική δικαιοσύνη, τη μεγαλύτερη δυνατή ισότητα και την ασφάλεια. Αυτό που επιθυμούν, καθώς επίσης αυτό που γνωρίζουν είναι ότι, πρέπει με κάθε τρόπο να τα καταφέρουν.
Ένας περιορισμένος αριθμός τώρα αυτών των σοσιαλιστών δεν συνειδητοποιεί ότι, το βασικό «εργαλείο» για την επίτευξη της σοσιαλιστικής αλλαγής είναι η κεντρικά κατευθυνόμενη οικονομία – η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για άλλους σκοπούς, συχνά «μη συμβατούς» με τις επιθυμίες των ανθρώπων, όπως (παράδειγμα) για την καταπίεση ορισμένων ομάδων πολιτών, αντίθετων με το πολίτευμα. Η συγκεκριμένη μορφή οικονομικής οργάνωσης είναι λοιπόν ο στόχος όλων αυτών, οι οποίοι ουσιαστικά (συνήθως εν αγνοία τους) απαιτούν την αντικατάσταση της οικονομίας του κέρδους (ελεύθερη αγορά), από αυτήν της κάλυψης των ανθρωπίνων αναγκών (κεντρικός σχεδιασμός) – επομένως, των αγορών από το κράτος.
Αναλυτικότερα, στη σοσιαλιστική οικονομία το κράτος προσπαθεί να προβλέψει τις ανάγκες των πολιτών, προγραμματίζοντας την κάλυψη τους στα πλαίσια του εφικτού (χωρίς δάνεια) – από πολίτες, οι οποίοι ουσιαστικά εργάζονται όπως οι δημόσιοι υπάλληλοι. Για παράδειγμα, εάν προβλέπει το κράτος ότι, οι πολίτες του θα χρειαστούν τον επόμενο χρόνο 1.000 τόνους πορτοκάλια και 500 τόνους μήλα, οργανώνει την παραγωγή και κατευθύνει τους αγρότες ανάλογα. Εάν όμως, όπως συνήθως συμβαίνει, οι πολίτες αλλάξουν ξαφνικά συνήθειες, τότε ο κεντρικός σχεδιασμός της παραγωγής αποδεικνύεται εντελώς λανθασμένος – κάτι που δεν συμβαίνει σε συνθήκες ελεύθερης αγοράς, ή, εάν συμβεί, τότε το ρίσκο αναλαμβάνεται εξ ολοκλήρου από τους ιδιώτες-επιχειρηματίες, οι οποίοι δεν προέβλεψαν σωστά και δεν προβληματίζει το κράτος.
Συνεχίζοντας οι Γάλλοι συγγραφείς, οι οποίοι μετά την γαλλική επανάσταση τοποθέτησαν τις βάσεις, επάνω στις οποίες στηρίχθηκε ο μοντέρνος σοσιαλισμός, γνώριζαν με απόλυτη βεβαιότητα ότι, οι ιδέες τους θα μπορούσαν να εφαρμοσθούν πρακτικά μόνο από ένα αυστηρό, δικτατορικό καθεστώς. Πολύ αργότερα, μετά την επανάσταση του 1848 δηλαδή, οι σοσιαλιστικές ιδέες υποχρεώθηκαν να ενωθούν με τις πανίσχυρες δυνάμεις της ελευθερίας - με στόχο την επίτευξη ενός «δημοκρατικού σοσιαλισμού», τον οποίο επιθυμούσαν οι περισσότεροι άνθρωποι.
Εν τούτοις, οι σημαντικότεροι θεωρητικοί ηγέτες, παρά το ότι δήλωναν οπαδοί του δημοκρατικού σοσιαλισμού, γνώριζαν ανέκαθεν πολύ καλά πως η Δημοκρατία και ο Σοσιαλισμός έχουν έναν και μοναδικό κοινό παρανομαστή: την ισότητα. Ενώ όμως η Δημοκρατία αναζητάει την ισότητα μέσα από το δρόμο της ελευθερίας, ο Σοσιαλισμός προκρίνει την καταναγκαστική επιβολή της – με τη βοήθεια της δικτατορίας του προλεταριάτου, η οποία φυσικά δεν επιβάλλεται μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες (εκλογές), αλλά με λαϊκές εξεγέρσεις και με αιματηρές επαναστάσεις.
Το ξεκίνημα της εφαρμογής του σοσιαλισμού στην πράξη, οδήγησε ουσιαστικά στη ρωσική επανάσταση, στον εθνικοσοσιαλισμό της Γερμανίας, στο σταλινισμό, στη μετέπειτα σοβιετική ένωση, στον κινεζικό κομμουνισμό, καθώς επίσης στις σημερινές εξελικτικές τους καταστάσεις: στον κατά κάποιον τρόπο «εθνικοσοσιαλιστικό» καπιταλισμό της Ρωσίας και στον απολυταρχικό καπιταλισμό της Κίνας. Παρά το ότι λοιπόν ο K.Marx θεωρούσε πως, η εξέλιξη της δικτατορίας του προλεταριάτου θα ήταν ο δημοκρατικός σοσιαλισμός, ο οποίος θα εξασφάλιζε σε όλους τους ανθρώπους κοινωνική δικαιοσύνη, ισότητα και πλήρη ασφάλεια, η σημερινή «κατάληξη» είναι εντελώς διαφορετική.
Ίσως οφείλουμε να υπενθυμίσουμε εδώ ότι, ο K.Marx δεν ήταν ο «αρχιτέκτονας» του υπαρκτού σοσιαλισμού - αφού το φοβερό αυτό έργο το ανέλαβε ο Lenin. Το σημαντικότερο βιβλίο του άλλωστε, το «Κεφάλαιο», είναι ουσιαστικά το βιβλίο της κρίσης του καπιταλισμού, ενώ σε ολόκληρο το έργο του δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα που να αναφέρεται στην επόμενη ημέρα – στο πως δηλαδή θα έπρεπε να οργανωθεί και να λειτουργήσει το κράτος, μετά την κατάκτηση της εξουσίας από το λαό. Είχε γράψει απλά ότι, κατά τη «μεταβατική» περίοδο του σοσιαλισμού θα υπήρχε η δικτατορία του προλεταριάτου – μετά από αυτήν, ο γνήσιος κομμουνισμός.
Ουσιαστικά είχε αναφερθεί σε ένα αταξικό σύστημα, το οποίο θα καταργούσε την ατομική ιδιοκτησία - οπότε η κοινωνία θα ήταν ο ιδιοκτήτης όλων των μέσων παραγωγής. Δεν είχε όμως αναλύσει καθόλου τις «λεπτομέρειες», όπως για παράδειγμα το πώς ακριβώς η «κοινωνία» θα ήταν ο ιδιοκτήτης των εργοστασίων, κατά πόσο θα υπήρχε ή μη έντονη διαμάχη μεταξύ διαχειριστών και υφισταμένων, εάν θα μπορούσαν να προβλεφθούν οι ανθρώπινες ανάγκες, έτσι ώστε να σχεδιάζεται κεντρικά η κάλυψη τους, εάν πράγματι θα δραστηριοποιούνταν δημιουργικά οι άνθρωποι, χωρίς ιδιοτελή και ανταγωνιστικά κίνητρα, πως θα συμπεριφέρονταν οι πολιτικοί προϊστάμενοι (κόμμα) απέναντι στα απλά μέλη της κοινωνίας κοκ.
Ανεξάρτητα πάντως από όλα αυτά, σήμερα, μετά την κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού», καθώς επίσης μετά την άνοδο του απολυταρχικού καπιταλισμού, φαίνεται πως έχουμε λάβει όλες τις απαντήσεις, ενώ έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς όλες οι δυσλειτουργίες αυτού του πολιτικού συστήματος – ειδικά η «ιδιάζουσα» σχέση του με την ελευθερία, καθώς επίσης η αδυναμία του να προετοιμάσει τον «γνήσιο κομμουνισμό» (ότι και αν εννοούσε ο χαρισματικός εμπνευστής του με αυτήν την έκφραση).
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΑΓΟΡΑΣ
“Με εξαίρεση τα απόρθητα μονοπώλια, τα κέρδη είναι ταυτόχρονα η «κορωνίδα» και η «αχίλλειος πτέρνα» του καπιταλισμού – επειδή καμία επιχείρηση δεν μπορεί να κρατήσει μόνιμα τις τιμές της, πολύ επάνω από το κόστος. Με έναν μόνο τρόπο μπορούν να διαιωνίζονται τα κέρδη: η επιχείρηση, ή ολόκληρη η οικονομία, πρέπει συνεχώς να επεκτείνονται” (K.Marx).
Αναμφίβολα, ένα από τα παρακλάδια της γαλλικής επανάστασης οδήγησε στην ιδιαίτερη οικονομία της ελεύθερης αγοράς, την οποία βίωσε με επιτυχία η δύση μέχρι σήμερα – μέσα από έναν «δημοκρατικό σοσιαλισμό», «κοινωνικό καπιταλισμό» κατά άλλους, ο οποίος, στηριζόμενος κυρίως στο νεωτεριστή επιχειρηματία, στον ανταγωνισμό, στην ανάπτυξη, στην ιδιοτέλεια, στη φορολογία και στο δανεισμό (παραγωγή χρημάτων από το πουθενά), σηματοδότησε μία εποχή τεράστιας υλικής προόδου, καθώς επίσης μεγάλης ευμάρειας για το μεγαλύτερο μέρος του δυτικού πληθυσμού.
Εν τούτοις, η κατωτέρω περιγραφή της εξέλιξης και του τέλους της ελεύθερης αγοράς (καπιταλισμού), με βάση την επιγραμματική παρουσίαση των αναλύσεων του K.Marx, φαίνεται να είναι σήμερα περισσότερο επίκαιρη από ποτέ:
Με βάση το νομικό καθεστώς της ατομικής ιδιοκτησίας, οι επιχειρηματίες είναι οι ιδιοκτήτες των θέσεων εργασίας, στο βαθμό που είναι οι κάτοχοι των μηχανών και του εξοπλισμού – χωρίς τα οποία οι άνθρωποι δεν μπορούν να εργασθούν. Εάν κάποιος δεν είναι διατεθειμένος να εργασθεί τις ώρες που απαιτεί ο επιχειρηματίας, ή με το μισθό που προσφέρει, δεν βρίσκει δουλειά. Όπως και κάθε άλλος μέσα στο «σύστημα», ο εργαζόμενος δεν έχει το δικαίωμα ή την ισχύ να ζητήσει περισσότερα, από όσο αξίζει ο χρόνος εργασίας του, σε συνθήκες ελεύθερου ανταγωνισμού – ο οποίος έχει σήμερα δυστυχώς παγκοσμιοποιηθεί, με αποτέλεσμα ο Αμερικανός (για παράδειγμα) εργαζόμενος, να υποχρεωθεί κάποια στιγμή να ανταγωνισθεί τον Κινέζο «ομόλογο» του.
Το «σύστημα» είναι «δίκαιο», χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι, οι εργαζόμενοι δεν είναι θύματα εκμετάλλευσης – επειδή υποχρεώνονται να εργάζονται περισσότερες ώρες και με χαμηλότερους μισθούς, εάν θέλουν να διατηρηθεί η επιχείρηση, η οποία τους προσφέρει εργασία.
Από την άλλη πλευρά τώρα, όλοι οι επιχειρηματίες έχουν κέρδη – αλλά και όλοι ευρίσκονται σε μεταξύ τους διαρκή ανταγωνισμό. Προσπαθούν λοιπόν να «συσσωρεύσουν», να επεκτείνουν δηλαδή την κλίμακα παραγωγής τους, εις βάρος των ανταγωνιστών τους. Η επέκταση όμως δεν είναι καθόλου εύκολη – μεταξύ άλλων επειδή απαιτεί περισσότερους εργαζομένους, η απόκτηση των οποίων σημαίνει ότι, πρέπει να αυξηθούν οι προσφερόμενοι μισθοί (οι επιχειρηματίες δηλαδή αναγκάζονται να «πλειοδοτήσουν» μεταξύ τους, για τις υπηρεσίες του εργατικού δυναμικού).
Οι μισθοί λοιπόν τείνουν να αυξηθούν, η υπεραξία (κέρδος) ακολουθεί πτωτική πορεία (τα κέρδη διαβρώνονται από τους αυξανόμενους μισθούς), ο επιχειρηματίας εγκαθιστά στο εργοστάσιο του μηχανές, οι οποίες εξοικονομούν εργατικά χέρια και μειώνουν το κόστος, οι ανταγωνιστές του τον ακολουθούν και το ποσοστό κέρδους του συνεχίζει να μειώνεται – μέχρι το σημείο που η παραγωγή δεν είναι πλέον κερδοφόρα. Παράλληλα, η κατανάλωση περιορίζεται, αφού οι μηχανές αντικαθιστούν τους εργαζομένους και αυξάνεται η ανεργία ή μειώνονται οι μισθοί – οπότε η οικονομία εισέρχεται σε ύφεση (κρίση του καπιταλισμού), η οποία συνοδεύεται από χρεοκοπίες, με αποτέλεσμα να κλείνουν οι μικρότερες επιχειρήσεις.
Μία καπιταλιστική κρίση όμως δεν σημαίνει ότι το «παιχνίδι τελείωσε» - το αντίθετο μάλιστα. Καθώς οι εργαζόμενοι χάνουν τις δουλειές τους, αναγκάζονται να αποδεχθούν χαμηλότερους μισθούς. Επειδή οι μηχανές ή οι μικρές επιχειρήσεις πωλούνται σε χαμηλές τιμές, οι μεγαλύτερες εταιρείες μπορούν να τις αποκτήσουν, πληρώνοντας πολύ λιγότερα από την αξία τους. Επομένως, η κρίση εξυπηρετεί ουσιαστικά την ικανότητα του «συστήματος» να επεκτείνεται – οπότε, είναι ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί και όχι ο τρόπος, με τον οποίο αποτυγχάνει. Εν τούτοις, κάποια στιγμή ολόκληρη η διαδικασία φτάνει στο τέλος της, το οποίο περιγράφεται πάρα πολύ καλά από τον K. Marx ως εξής:
“Μαζί με την αδιάκοπη μείωση του αριθμού των μεγιστάνων του κεφαλαίου, οι οποίοι σφετερίζονται και μονοπωλούν όλα σχεδόν τα πλεονεκτήματα αυτής της διαδικασίας «μετασχηματισμού», μεγαλώνει και το πλήθος εκείνων που βιώνουν τη φτώχεια, την καταπίεση, τη δουλεία, την εξαχρείωση και την εκμετάλλευση. Η συγκέντρωση των μέσων παραγωγής και η κοινωνικοποίηση της εργασίας φθάνουν τελικά σε ένα σημείο, όπου είναι ασύμβατα με το καπιταλιστικό τους περίβλημα – με αποτέλεσμα να διαρρηγνύεται. Έτσι λοιπόν φθάνει το τέλος της καπιταλιστικής ατομικής ιδιοκτησίας, όπου οι απαλλοτριωτές απαλλοτριώνονται”.
Σε κάθε κρίση λοιπόν, οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις απορροφούν τις μικρότερες (ενδεχομένως αυτό να συμβεί και με τα κράτη, όπως παρατηρείται σήμερα), έως εκείνο το χρονικό σημείο, κατά το οποίο θα χρεοκοπήσουν τελικά ακόμη και οι βιομηχανικοί κολοσσοί – οπότε το σύστημα καταρρέει, αφού έχει εξαντλήσει την ίδια την πηγή της ενέργειας του: την υπεραξία (κέρδος). Αν και επιδρούν δε δυνάμεις, οι οποίες βοηθούν και παρατείνουν το τέλος του (όπως ίσως η διάσωση των τραπεζών σήμερα, από τους φορολογουμένους πολίτες των κρατών), ο «επιθανάτιος ρόγχος» είναι αναπόδραστος, ισχυρίζεται ο πνευματικός ηγέτης του σοσιαλισμού.
3 Οκτωβρίου 2011
Μήνυμα από ανώνυμους προς τη wall street
Είμαστε Ανώνυμοι.
Τα γεγονότα που διαπνέουν τη Wall Street έχουν πέσει στην αντίληψή μας.
Φαίνεται ότι η κυβέρνηση και ομοσπονδιακές υπηρεσίες απολαμβάνουν την επιβολή του νόμου πάρα πολύ. εγκαθιστούν άδικους νόμους όπως ανόητους αυτοματισμούς, τυφλά ακόλουθες εντολές με άψυχη ακρίβεια.
Είμαστε μάρτυρες ότι η κυβέρνηση επιβάλει τους νόμους που τιμωρούν το 99%, επιτρέποντας ταυτόχρονα στο 1% να διαφεύγουν της δικαιοσύνης, σώοι και αβλαβείς, για τα εγκλήματά τους κατά του λαού.
Έχουμε παρατηρήσει η ίδια η κυβέρνηση δεν έχει κατορθώσει να επιβάλει ακόμα και τους ελάχιστους νομικούς περιορισμούς στις παραβιάσεις της Wall Street. Αυτή η κυβέρνηση που αγνοεί πρόθυμα την απληστία της Wall Street έχει ακόμα διασώσει τους δράστες
που προκάλεσαν την κρίση μας.
Δεν θα σταθούμε αμέτοχοι να παρακολουθούμε το σύστημα να παίρνει τη ζωής μας.
Εμείς ο λαός θα σταθούμε ενάντια στην αδράνεια της κυβέρνησης.
Εμείς ο λαός δεν θα είμαστε οι μάρτυρες στη διαφθορά και στα αρρωστημένα σας κέρδη.
Δεν θα δουλεύουμε για τις απολαύσεις σας.
Δεν θα σας βοηθήσουμε με κανένα τρόπο.
Αυτός είναι ο λόγος που επιλέγουμε να κηρύξουμε τον πόλεμο εναντίον του Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης.
Δεν μπορούμε πλέον να παραμείνουμε σιωπηλοί, καθώς ο λαός είναι αντικείμενο εκμετάλλευσης και αναγκάστηκε να κάνει θυσίες στο όνομα του κέρδους.
http://twitter.com/#!/search/%
STRATFOR: "Η Ελλάδα εκτός ευρωζώνης με κόστος 2 τρισ. ευρώ"!
Το STRATFOR βασίζει την ανάλυσή του σε αυτό που και παλαιότερα είχε υποστηρίξει σε ανάλυση η οποία είχε δημοσιευθεί ολόκληρη στην ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ: Ότι η Ελλάδα είναι "εκ γενετής" ελλειμματική χώρα μετά τον Β' Π.Π., η οποία στηριζόταν από τις ΗΠΑ και την Δύση, λόγω της κρίσιμης γεωστρατηγικής ανάγκης που υπήρχε να αναχαιτιστεί η Σοβιετική Ένωση και να μην περιέλθει η χώρα στην σοβιετική σφαίρα επιρροής.
Αναφέρεται και πάλι στους δύο βασικούς άδηλους πόρους που στήριζαν και εξακολουθούν να στηρίζουν εν πολλοίς την Ελλάδα, την εμπορική ναυτιλία και τον τουρισμό, οι οποίοι σε συνδυασμό με την υψηλής σημασίας γεωστρατηγική της θέση της εξασφάλιζαν οικονομική σταθερότητα και ανάπτυξη, αλλά τώρα αυτό το περιβάλλον έχει εκλείψει.
Αναφέρει συγκεκριμένα ότι το τέλος του "Ψυχρού Πλέμου" έκανε "μη αναγκαία την στήριξη της Ελλάδας και συνεπώς την κατεύθυνση κεφαλαίων προς την ελληνική οικονομία". Από εκεί και πέρα, η εμπορική ναυτιλία έχει πληγεί γιατί έχει χάσει ένα βασικό όπλο: Την ναυπηγική βιομηχανία που έχει πληγεί ανεπανόρθωτα. Και τελειώνει υποστηρίζοντας ότι δεν αρκεί ο τουρισμός για να επιβιώσει οικονομικά ένα κράτος.
Η ανάλυση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι “Η Ελλάδα δεν μπορεί να διασωθεί αν δεν έχει μία σταθερή προσφορά κεφαλαίων από το εξωτερικό τα οποία δεν θα είναι υποχρεωμένη να επιστρέψει. Και πάλι δεν είναι βέβαιο ότι θα μπορούσε να επανεκκινήσει την οικονομία της και να βγάλει από πάνω της το χρέος της, γιατί απλά είναι πάρα πολύ μεγάλο. Για να επιβιώσει το ευρώ θα πρέπει να “πετάξουν” την Ελλάδα εκτός ευρωζώνης”.
Σε ό,τι αφορά το συνολικό κόστος εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ, το επιμερίζει ως εξής:
"Η ευρωζώνη πρέπει να προετοιμαστεί για τρία πράγματα:
- Να δαπανήσει κάπου 400 δισ. ευρώ για να κλείσει το κενό που θα δημιουργήσει η απουσία της Ελλάδας από το το ευρώ.
- Να διατεθούν 800 δισ. ευρώ για να στηριχθούν οι τράπεζες που έχουν δανείσει την Ελλάδα, αλλά και τα τραπεζικά ιδρύματα που έχουν δανείσει αυτούς που έχουν δανείσει την Ελλάδα. Εκτός αυτό πρέπει να υποστηριχθούν με άμεσες ενέσεις ρευστότητας οι τράπεζες των ασθενών οικονομιών Πορτογαλίας, Ιταλίας, Ισπανίας και πιθανόν της Γαλλίας.
- Σε μεγαλύτερο κίνδυνο είναι η Ιταλία που χρειάζεται από μόνη της "ενέσεις" ρευστότητας επιπλέον 800 δισ. ευρώ για μια τριετία".
Το STRATFOR επαναλαμβάνει την ιστορική αναδομή που έχει κάνει για την Ελλάδα ξεκινώντας από την αποχή πριν την επανάσταση του 1821: "Όταν η Ελλάδα απέκτησε την ανεξαρτησία της στις αρχές της δεκαετίας του 1800, η δύναμη ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο χρησιμοποίησε την Ελλάδα εναντίον των Τούρκων. Αργότερα, οι Αμερικανοί έπαιξαν έναν παρόμοιο ρόλο υποστηρίζοντας την Ελλάδα ενάντια στους Σοβιετικούς. Και στις δύο περιπτώσεις, τεράστιοι όγκοι κεφαλαίων ήρθαν στην Ελλάδα για την υποστήριξή της. Τώρα όμως εχθρός δεν υπάρχει. Εχθρός που να δικαιολογεί δηλαδή την υποστήριξη της Ελλάδας".
Η ανάλυση είναι σε αρκετά σημεία σωστή, η ιστορική της αναδρομή δεν απέχει απότην πραγματικότητα, αλλά σε κάποια κρίσιμα σημεία έχει λάθη: Πρώτον η ελληνική εμπορική ναυτιλία, ουδέποτε βασίστηκε ιδιαίτερα στη ναυπηγική βιομηχανία.
Μπορεί η εν λόγω βιομηχανία να ήταν σημαντική για την χώρα και να έχει πληγεί σήμερα λόγω αύξησης του κόστους των ναυπηγήσεων ειδικά μετά την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ που γέμισε τον πλανήτη με χαμηλού κόστους ναυπηγεία και εν συνεχεία με την είσοδο αρχικά της Νότιας Κορέας και εν συνεχεία της Κίνας στις ναυπηγήσεις.
Η ελληνική ναυτιλία προσφέρει σήμερα στο εθνικό ΑΕΠ περισσότερα απ' ό,τι πριν είκοσι χρόνια. Ο τουρισμός το ίδιο. Σε ό,τι αφορά την γεωστρατηγική σημασία, είναι γεγονός ότι δεν υπάρχει ο "μεγάλος εχθρός", η Σοβιετική Ένωση, αλλά... πολλοί μικρότεροι!
Για τις ΗΠΑ η ύπαρξη της Ελλάδας στην σφαίρα επιρροής της είναι σχεδόν το ίδιο κρίσιμη με το παρελθόν και θα γίνει πιο κρίσιμη με την έναρξη της παραγωγής των πεδίων φυσικού αερίου στην Α. Μεσόγειο και νότια της Κρήτης. Η Ρωσία θέλει την Ελλάδα όσο το δυνατόν πιο κοντά της για μια σειρά λόγων και η Κίνα επίσης θέλει να έχει πόδι στην Ελλάδα.
Η παρούσα οικονομική κατάσταση είναι αποτέλεσμα εσωτερικών πολιτικών διεργασιών. Η έξοδος από την ευρωζώνη μπορεί σήμερα να είναι περισσότερο πιθανή από την παραμονή σε αυτήν, αλλά για τελείως διαφορετικούς λόγους από αυτούς που επικαλείται το STRATFOR.
defencenet.gr
2 Οκτωβρίου 2011
Πτώχευση κήρυξαν 40.000 νοικοκυριά
οι φόβοι για χρεοκοπία της χώρας εντείνονται και το κούρεμα του ελληνικού χρέους μοιάζει αναπόφευκτο, δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά έχουν ήδη κηρύξει πτώχευση λόγω αδυναμίας πληρωμής χρεών προς τις τράπεζες, ενώ τα δικαστήρια "ανάβουν" το πράσινο φως για κούρεμα χρεών σε ιδιώτες.
Μέχρι σήμερα έχουν υποβληθεί περισσότερες από 30.000 αιτήσεις πτώχευσης ιδιωτών στο πλαίσιο του νόμου περί ρύθμισης οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων και εκτιμάται πως μέχρι τα τέλη του χρόνου θα έχουν φτάσει τις 40.000 οι αιτήσεις στα πιστωτικά ιδρύματα της χώρας.
Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες από υψηλόβαθμα στελέχη πιστωτικών ιδρυμάτων, από τις αιτήσεις αυτές περίπου το 80% έχουν υποβληθεί από συνταξιούχους του ΙΚΑ, του Δημοσίου και άλλων Ταμείων, καθώς και από εν ενεργεία υπαλλήλους του Δημοσίου και του ευρύτερου δημόσιου τομέα, οι οποίοι λόγω των συνεχών μειώσεων στους μισθούς και στις συντάξεις τους, δηλώνουν μερική ή ολική αδυναμία πληρωμής των δανείων τους.
Βάσει μάλιστα των στοιχείων από τις αιτήσεις πτώχευσης που έχουν παραληφθεί μέχρι σήμερα, προκύπτει το εντυπωσιακό στοιχείο ότι το 1/3 περίπου αυτών αφορά φυσικά πρόσωπα που έχουν σχέση εξαρτημένης εργασίας με το Δημόσιο.
Η μεγάλη πλειονότητα των οφειλετών αυτών διαθέτουν πρώτη κατοικία την οποία απέκτησαν με δανεισμό από κάποια τράπεζα, την οποία επιθυμούν να διατηρήσουν στην κατοχή τους. Αυτός ουσιαστικά είναι και ο λόγος που ζητούν την προστασία του νόμου.
Από τις υποβληθείσες αιτήσεις, λόγω άρνησης των τραπεζών να αποδεχθούν τις προτάσεις των δανειοληπτών έχουν οδηγηθεί στις δικαστικές αίθουσες μέχρι σήμερα το 25% εξ αυτών.
Στα Ειρηνοδικεία
Μέχρι σήμερα έχουν υποβληθεί περί τις 7.500 αιτήσεις δικαστικού συμβιβασμού σε όλα τα Ειρηνοδικεία της χώρας, με τον μεγάλο όγκο αυτών να κατευθύνονται στα δικαστήρια του Λεκανοπεδίου Αττικής, από τις οποίες μέχρι στιγμής έχουν εκδικασθεί περισσότερες από 50.
Με βάση τα έως τώρα στοιχεία που προκύπτουν, το 40% των αιτήσεων απορρίπτονται και το 60% γίνονται αποδεκτές με τα δικαστήρια να δέχονται την αδυναμία πληρωμής εκδίδοντας αποφάσεις διακανονισμού των χρεών, σε χαμηλότερο ύψος από το οφειλόμενο.
Από τις μέχρι σήμερα εκτιμήσεις τραπεζικών κύκλων, μέχρι τέλος του έτους θα έχουν υποβληθεί επιπλέον 10.000 αιτήσεις εξωδικαστικού συμβιβασμού ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμός σε 40.000.
Το μέσο ύψος οφειλής ανά δανειολήπτη σε όλες τις τράπεζες υπολογίζεται σε 100.000 ευρώ και τα δικαστήρια με τις αποφάσεις τους περιορίζουν τις απαιτήσεις των τραπεζών κατά 60% κατά μέσο όρο, οι οποίες πρόκειται να εισπραχθούν στη διάρκεια της επόμενης εικοσαετίας.
Τα χρέη που αναμένεται ότι θα "σβήσουν" οι τράπεζες από την εφαρμογή του νόμου υπολογίζονται σε 2,5 δισ. ευρώ περίπου για το 2011. Προβλέπεται όμως ότι και το επόμενο έτος θα συνεχιστεί με την ίδια, αν όχι μεγαλύτερη ένταση, η υποβολή νέων αιτήσεων πτώχευσης. Από τις μέχρι σήμερα αποφάσεις των Ειρηνοδικείων σε όλη τη χώρα συνάγονται τα ακόλουθα, μέχρι στιγμής, συμπεράσματα:
Απορρίπτονται οι αιτήσεις για διάφορους λόγους, όπως είναι η μεταβίβαση ακινήτων με γονική παροχή τα τελευταία χρόνια, η μη προσκόμιση δικαιολογητικών που αποδεικνύουν την αδυναμία πληρωμής των οφειλών, η μη συμπλήρωση των αναγκαίων προϋποθέσεων π.χ. έμποροι που εξαιρούνται από τον νόμο.
Στις περιπτώσεις εκείνες που εγκρίνονται οι αιτήσεις, αποδεχόμενα τα δικαστήρια την αδυναμία πληρωμής του αιτούντα, προβλέπεται η τετραετής αποπληρωμή μέρους των οφειλών σύμμετρα σε όλους τους πιστωτές, ανάλογα με τα μηνιαία έσοδα του αιτούντα, αφού πρώτα όμως αφαιρεθούν οι αναγκαίες δαπάνες διαβίωσης.
Εφόσον υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία κινητά και ακίνητα εκποιούνται και από το προϊόν της εκποίησης ικανοποιούνται οι πιστωτές. Σε περίπτωση ύπαρξης πρώτης κατοικίας αυτή προστατεύεται εφόσον ο πιστούχος καταβάλει στους πιστωτές του το 85% της εμπορικής αξίας έντοκα σε διάρκεια 20 ετών. Από τις πληρωμές αυτές ικανοποιούνται προνομιακά οι ενυπόθηκοι δανειστές.
Ο νόμος αφορά υπερχρεωμένους καταναλωτές
Η διαδικασία για τη ρύθμιση χρεών προς τις τράπεζες
Μπορεί οι τράπεζες να διαμορφώνουν προγράμματα αναδιάρθρωσης δανείων που έχουν χορηγήσει, με αντικειμενικό στόχο την επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής και την ουσιαστική μείωση της μηνιαίας δόσης, ωστόσο δεν δείχνουν ικανά να αποτρέψουν το κύμα αιτήσεων πτώχευσης.
Για παράδειγμα, καθηγητής Λυκείου υπέβαλε αίτηση πτώχευσης με μηνιαίο εισόδημα 2.000 ευρώ. Είναι επιβαρημένος με ένα στεγαστικό δάνειο ύψους 60.000 ευρώ, ένα καταναλωτικό δάνειο ύψους 16.000 ευρώ και τέσσερις πιστωτικές κάρτες με χρέος ύψους 40.000 ευρώ.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση τραπεζικού υπάλληλου με μισθό 1.950 ευρώ, οι δανειακές υποχρεώσεις του οποίου ανέρχονται σε 144.000 ευρώ. Οφείλει στεγαστικό ύψους 80.000 ευρώ, τρία καταναλωτικά δάνεια 24.000 ευρώ, ενώ έχει δύο πιστωτικές κάρτες με χρέη 10.000 ευρώ και 30.000 ευρώ σε άλλον πιστωτή.
Ο νόμος αφορά φυσικά πρόσωπα, δηλαδή υπερχρεωμένους καταναλωτές, και ρυθμίζει χρέη τα οποία δεν προέρχονται από την άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας και "χρέη που προέρχονται από περιορισμένη σε έκταση επαγγελματική δραστηριότητα που δεν προσδίδει στον οφειλέτη την εμπορική ιδιότητα".
Προϋπόθεση για να ενταχθεί ένας υπερχρεωμένος καταναλωτής στις διατάξεις αυτού του νόμου "είναι η οριστική ή επαπειλούμενη μη δόλια μόνιμη αδυναμία πληρωμής των ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών του". Και η απαλλαγή του οφειλέτη από τα χρέη του -σύμφωνα με τις διατάξεις αυτού του νόμου- μπορεί να γίνει μόνο μία φορά.
Η διαδικασία βάσει του νόμου προβλέπει σε πρώτη φάση την αποστολή μιας επιστολής στην οποία ο δανειολήπτης ζητεί να μάθει το ακριβές ύψος των οφειλών του. Στη συνέχεια αποστέλλει μία αίτηση εξωδικαστικού συμβιβασμού, προτείνοντας κάποιο συγκεκριμένο τρόπο διευθέτησης της οφειλής του. Σε αυτήν τη φάση, συνήθως, απορρίπτονται οι αιτήσεις που ζητούν απαλλαγή και όχι ρύθμιση χρεών.
Αν και εφόσον απορριφθεί η συγκεκριμένη αίτηση, ο δανειολήπτης προχωρεί στην αποστολή νέας αίτησης για δικαστικό πλέον συμβιβασμό. Εκεί εφόσον υπάρξει συμφωνία, υπογράφεται ένα πρακτικό το οποίο και αποτελεί σύμβαση ρύθμισης. Αν δεν υπάρξει και σε αυτήν την περίπτωση, τότε ακολουθεί το τρίτο στάδιο, όπου πλέον εκδικάζεται η απόφαση που θα είναι εκτελεστή από όλες τις πλευρές.
Κώστας Νάνος
(από το Έθνος)
Λέω ΝΑΙ στις ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ, λέω ΟΧΙ στην "ΚΑΡΤΑ ΑΠΟΔΕΙΞΕΩΝ".
- Η φοροκλοπή, η φοροδιαφυγή, η φοροαποφυγή συνιστούν οικονομικό έγκλημα με σοβαρές επιπτώσεις στο κοινωνικό σύνολο.
- Συνέπεια της παράνομης πρακτικής της μη έκδοσης ή/και μη λήψης αποδείξεων, είναι να αδυνατεί το κράτος να εισπράξει τα έσοδα που έχει ανάγκη προκειμένου να ασκήσει δίκαιη κοινωνική και φορολογική πολιτική.
Συνεπώς στις ΑΠΟΔΕΙΞΕΙΣ λέμε ΝΑΙ.
- Η ηλεκτρονική όμως καταγραφή των αποδείξεων που γίνεται με την "Κάρτα Αποδείξεων" στις βάσεις δεδομένων του Υπουργείου Οικονομικών, συνιστά ηλεκτρονικό φακέλωμα υπό την....
εποπτεία του κράτους (αρχικά, γιατί αργότερα μπορεί να εκχωρηθεί σε ιδιώτες).
- Πιο συγκεκριμένα καταγράφεται η καταναλωτική συμπεριφορά του κατόχου της Κάρτας σε βάσεις δεδομένων που ελέγχουν και διαχειρίζονται δημόσιοι υπάλληλοι (αύριο ιδιωτικοί υπάλληλοι;).
- Οι πληροφορίες που συλλέγονται αφορούν κάθε πτυχή της ανθρώπινης ζωής:
πόσες φορές και από που αγόρασες φάρμακα,
πόσες φορές και σε ποιο ιατρικό κέντρο έκανες εξετάσεις υγείας,
σε ποιο Super Market και ποιο ποσό έδωσες κάθε φορά για να κάνεις τις αγορές σου,
από ποιο κρεοπωλείο και πόσες φορές την εβδομάδα αγοράζεις κρέας,
πόσες φορές, σε ποιο εστιατόριο και τι ποσό πλήρωσες κατά τις εξόδους σου,
πότε, με ποιόν και σε ποιο σινεμά είδες ταινία της αρεσκείας σου,
πόσα χρήματα ξόδεψες και που πήγες διακοπές,
από ποιο κατάστημα και πόσες φορές αγόρασες ρούχα,
σε ποιο βενζινάδικο βάζεις βενζίνη,
από ποιο βιβλιοπωλείο αγοράζεις τα βιβλία που σε ενδιαφέρουν,
πότε πήγες στο γήπεδο για να δεις την αγαπημένη σου ομάδα,
σε ποιόν φιλανθρωπικό σύλλογο και τι ποσό κάνεις δωρεές,
σε ποιο πολιτικό κόμμα δίνεις την συνδρομή σου,
και δεκάδες άλλες πληροφορίες που προκύπτουν από την καθημερινή χρήση της Κάρτας Αποδείξεων συνεπεία των οικονομικών συναλλαγών των πολιτών.
- Η δικαιολογία ότι δεν δημιουργείται καταναλωτικό προφίλ, καθότι η καταγραφή αφορά συνολικά ποσά και όχι για αναλυτικές αγορές, καταρρίπτεται εξαιτίας των δύο κατωτέρω στοιχείων:
α) και με συνολικά ποσά, μόνο και μόνο από το είδος του καταστήματος, αποκαλύπτονται πολλές πληροφορίες για την καταναλωτική συμπεριφορά του κατόχου της κάρτας (αποκαλύπτονται ακόμη και τα θρησκευτικά του πιστεύω) και
β) τα αναλυτικά στοιχεία φυλάσσονται σε άλλες παράλληλα λειτουργούσες - δημόσιες ή ιδιωτικές - βάσεις δεδομένων:
- τα συγκεκριμένα φάρμακα που αγοράζονται, οι συγκεκριμένες ιατρικές εξετάσεις στις οποίες υποβάλλεται ο πολίτης, οι ιαθείσες και μη ασθένειες των πολιτών, τα σωματικά αλλά και τα ψυχικά του προβλήματα, καταγράφονται μέσω της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης τόσο στις ιδιωτικές βάσεις δεδομένων των φαρμακοποιών και των ιατρικών κέντρων, όσο πλέον και στις βάσεις δεδομένων του Υπουργείου Υγείας.
- οι αναλυτικές αγορές των πολιτών καταγράφονται ήδη; (σίγουρα πάντως δύνανται να καταγράφονται) στις βάσεις δεδομένων των Super Markets μέσω των γνωστών σε όλους μας εκπτωτικών καρτών: "Καλημέρα σας, έχετε κάρτα;" ρωτάει ευγενικά η ταμίας του Super Market κάθε φορά που φτάνουμε στο ταμείο.
Συνδυαζόμενες όλες αυτές οι πληροφορίες που οδηγούν; Αποτελούν ή όχι την υλοποίηση των πιο εφιαλτικών σεναρίων του George Orwell; Δημιουργείται ή όχι, σιγά-σιγά, το Κράτος-Παντεπότης της ζωής των πολιτών; Σε ποιόν χρησιμεύουν όλες αυτές οι πληροφορίες; Πως μπορούν να αξιοποιηθούν εις βάρος των πολιτών στο μέλλον; Η αποκάλυψη των διατροφικών συνηθειών δεκαετιών, του ιατρικού ιστορικού, των θρησκευτικών πεποιθήσεων, μπορούν να αποτελέσουν αφορμή για ρατσιστική συμπεριφορά; Άρνηση πρόσληψης, άρνηση ασφάλισης, κοινωνικός στιγματισμός, ακόμη και κοινωνικός διωγμός;
Ο κόπος και ο χρόνος που απαιτείται για την άθροιση των αποδείξεων μια φορά το χρόνο, δεν μπορεί να συγκριθεί με τον εφιάλτη, την οδύνη της απώλειας της ηλεκτρονικά καταγεγραμμένης προσωπικής ζωής των πολιτών.
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) με την απόφασή της 4/13-12-2010 γνωμοδότησε αρνητικά ως προς την Κάρτα Αποδείξεων. Το Υπουργείο Οικονομικών όμως προχώρησε στην έκδοση της Κάρτας Αποδείξεων. Έχει λάβει υπόψη του τις ενστάσεις της ΑΠΔΠΧ; Εάν όχι, τι έχει να σχολιάσει επ'αυτού η ΑΠΔΠΧ;
Τέλος η Κάρτα Αποδείξεων θα ενσωματωθεί στην Κάρτα του Πολίτη όταν η δεύτερη κυκλοφορήσει. Άρα η Κάρτα Αποδείξεων αποτελεί τμήμα της Κάρτας του Πολίτη.
Ήρθε η ώρα να βάλουμε τις δικές μας κόκκινες γραμμές σε αυτά τα σχέδια.
Πείτε ΟΧΙ στην Κάρτα Αποδείξεων.
Πείτε ΟΧΙ στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση.
Πετάξτε τις εκπτωτικές κάρτες των Super Markets.
Κλειδώστε τον Big Brother έξω από τα σπίτια σας.
πηγή: on-news.gr
The men who crashed the world
The crash of September 2008 brought the largest bankruptcies in world history, pushing more than 30 million people into unemployment and bringing many countries to the edge of insolvency. Wall Street turned back the clock to 1929.
Γ.Βαρουφάκης: «Προδιαγεγραμμένη η αποσάθρωση του Ευρώ»
Υπάρχει τέλος στον κατήφορο της ελληνικής και κατ’ επέκταση της ευρωπαϊκής οικονομίας; Ο Γιάννης Βαρουφάκης, καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, δεν είναι σε θέση να το διακρίνει. Εκτιμά ότι «το πουλόβερ θα συνεχίσει να ξηλώνεται, έως ότου ένα τυχαίο γεγονός ξεκινήσει την αποδόμηση του Ευρώ».
Είπε στο tvxs.gr:
Θέλουν αλλά δεν τολμούν τη στάση πληρωμών της Ελλάδας
Πλέον το «κούρεμα» δεν είναι αρκετό, χρειάζεται «αποκεφαλισμός» του χρέους
Απευθύνουν μομφή προς την αλήθεια όσοι εξακολουθούν να στηρίζουν την πολιτική λιτότητας του Μνημονίου
Στη σημερινή κρίση «μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά»
Η Ελλάδα της «τριπλής» ύφεσης δεν πρόκειται ποτέ να αρχίσει να παράγειΥπάρχει τέλος στον κατήφορο ή συνεχίζεται μάταια ο φαύλος κύκλος λιτότητας και ύφεσης;
Ο φαύλος κύκλος συνεχίζεται. Δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή κάποιο σημάδι που να κάνει τουλάχιστον εμένα προσωπικά να διακρίνω το τέλος του κατήφορου και την αρχή μιας πεδιάδας ή μιας παράκαμψης. Νομίζω ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες μας τελούν υπό πλήρη σύγχυση. Συζητούν κάποια πράγματα τα οποία απ’ όσο μπορώ να κρίνω, με βάση αυτά που ακούω, τροφοδοτούν ένα αδιέξοδο. Υπήρξαν κάποιες προτάσεις που τους διατυπώθηκαν από τις ΗΠΑ για την επανακεφαλαιοποίηση τραπεζών. Δεν είμαι καθόλου σίγουρος ότι έχουν το σθένος να εφαρμόσουν μία ανάλογη πολιτική, όπως αυτή πρέπει να εφαρμοστεί για να αποδώσει. Οι συζητήσεις που διεξάγονται για το δημόσιο χρέος, είτε της Ευρωζώνης είτε της Ελλάδας, προκαλούν απόγνωση, καθώς φαίνεται ότι κινούνται στην κατεύθυνση της δημιουργίας μιας ακόμη πιο «τοξικής» αντίδρασης στη βάση μιας μοχλευμένης κρίσης του υπάρχοντος «τοξικού» EFSF.
Αλλά ακόμα και αυτά τα οποία συζητούν, τα οποία τουλάχιστον καταδεικνύουν ότι υπάρχει επιτέλους μια αίσθηση ότι η κατάσταση είναι εκτός ελέγχου, δεν φαίνεται να τους οδηγούν σε κάποια συμπεράσματα, με τα οποία έστω θα διαφωνούσα προσωπικά. Αντίθετα, συνεχίζουν το ίδιο «τροπάρι», τον ίδιο φαύλο κύκλο, στη λογική ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να αποπληρώνει τα χρέη της, θα συνεχίσει να πληρώνει με δανεικά τα οποία θα εξασφαλίζει με αντάλλαγμα τη λιτότητα. Ουσιαστικά, η μοναδική σύγκλιση που υπάρχει είναι αυτή προς το αδιέξοδο των τελευταίων 18 μηνών, προς την επιτάχυνση και την ενδυνάμωσή του.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, λοιπόν, ποιες είναι οι εκδοχές για τη συνέχεια όσον αφορά στην κρίση του ελληνικού δημόσιου χρέους και κατ’ επέκταση της Ευρωζώνης;
Θα το πω απλά: Έτσι όπως...... πορεύονται οι Ευρωπαίοι ηγέτες, το ευρώ δεν έχει μέλλον. Η αποσάθρωσή του είναι προδιαγεγραμμένη: το ιταλικό και το ισπανικό χρέος καιροφυλακτούν, το ελληνικό βρίσκεται έξω από κάθε πλάνο και οποιαδήποτε δυνατότητας συγκράτησης, άρα το «κούρεμα» -εγώ πλέον μιλάω για «αποκεφαλισμό»- του χρέους είναι δεδομένο. Το μεγάλο πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζουν αυτή τη στιγμή είναι ότι από τη μια μεριά θα ήθελαν να αφήσουν την Ελλάδα να πτωχεύσει επίσημα, δηλαδή να κάνει στάση πληρωμών, αλλά από την άλλη πλευρά γνωρίζουν καλά ότι το ελληνικό χρέος είναι τόσο άμεσα συνδεδεμένο με ένα «βουνό» πολλαπλάσιων στοιχημάτων και τραπεζικών χρεών και ζημιών (ιδίως των γαλλο-γερμανικών τραπεζών) που είναι αδύνατο να επιμεριστεί ο αντίκτυπος της ελληνικής παύσης πληρωμών στο τραπεζικό σύστημα της Γερμανίας και της Γαλλίας.
Άρα, από τη μια μεριά το θέλουν, από την άλλη μεριά δεν τολμούν να το κάνουν. Είναι πλήρως εγκλωβισμένοι, και όσο θα είναι εγκλωβισμένοι, το πουλόβερ θα ξηλώνεται. Δεν ξέρω ποιο θα είναι το τυχαίο γεγονός το οποίο θα ξεκινήσει τη διαδικασία αποδόμησης του Ευρώ, διότι αυτό θα συμβεί. Μπορεί να είναι η πτώχευση μιας γαλλικής τράπεζας, η κατάρρευση της ελληνικής κυβέρνησης υπό την πίεση των αντιδράσεων ή της κοινωνικής κατάθλιψης, δεν ξέρω ακριβώς τι θα είναι. Και όταν η κρίση στην Ιταλία και την Ισπανία φτάσει το «κόκκινο», κάποια στιγμή η Γερμανία θα αναγκαστεί να φύγει εκείνη από το Ευρώ. Οπότε, μέσα σε ένα πλαίσιο όπως αυτό, είναι αδύνατο να μιλήσουμε για τις επιπτώσεις στην Ελλάδα. Το ερώτημα που τίθεται είναι τι θα σημάνουν αυτά για το σύνολο της Ευρώπης.
Πώς σχολιάζετε τα περί συντεταγμένης χρεοκοπίας;
Συντεταγμένη χρεοκοπία σημαίνει συμφωνημένη χρεοκοπία. Σημαίνει ότι θα πάρουμε το «πράσινο φως» από το Βερολίνο για να κάνουμε στάση πληρωμών και θα καλέσουμε τους πιστωτές του ελληνικού Δημοσίου να συμφωνήσουν «με το πιστόλι στον κρόταφο» να εισπράξουν το πολύ το 30-40% από αυτά που τους χρωστάει. Αλλά για να γίνει αυτό, θα πρέπει να έχουν εξασφαλίσει ότι η «χιονοστιβάδα» των πτωχεύσεων στο τραπεζικό σύστημα της βόρειας Ευρώπης θα μπορέσει να συγκρατηθεί μέσα από παρεμβάσεις χειρουργικού χαρακτήρα, από την πλευρά της ΕΚΤ, του EFSF κλπ. Αυτό όμως είναι κάτι το οποίο δεν μπορούν να το κάνουν. Δεν μπορούν να βασιστούν στις δυνάμεις τους για να το κάνουν, διότι είναι τόσο περιπλεκόμενο το ελληνικό χρέος με τις τραπεζικές ζημίες της βόρειας Ευρώπης, που δεν έχουν καμία σιγουριά ότι μπορούν να το πράξουν. Άρα, δεν θα προχωρήσουν σε αυτό. Κι έτσι, συνεχίζουν με το «τροπάρι» της «μνημονιακής» πολιτικής που -όλοι παραδέχονται ότι- είναι αδιέξοδη και κανείς δεν τολμάει να την πάρει πίσω.
Επί τη ευκαιρία, αναφορικά με την ύφεση της ελληνικής οικονομίας, η τρόικα υποστηρίζει ότι αυτή -αν και πιο έντονη από το αναμενόμενο- είχε προβλεφθεί και πως, μεσοπρόθεσμα, η ελληνική οικονομία θα επιστρέφει σταδιακά σε ρυθμό ανάπτυξης, καθώς θα έχουν «πιάσει τόπο» οι διαρθρωτικές αλλαγές οι οποίες θεωρητικά είναι σε εξέλιξη. Τι πιθανότητες συγκεντρώνει αυτό το σενάριο;
Θεωρώ ότι αυτό το σενάριο είναι μια μομφή απέναντι στην αλήθεια. Τα νούμερα είναι καταγεγραμμένα. Βλέπουμε ποιες ήταν οι προβλέψεις της τρόικας για την πορεία του ελληνικού χρέους και την πορεία του ελληνικού ΑΕΠ. Είχαν προβλέψει ύφεση της τάξης του 3,5% για το 2010, κάτι πάνω από 1% για το 2011 και ανάπτυξη για το 2012. Για τα τέλη του 2011 είχαν υπολογίσει ότι θα είχε αρχίσει να τιθασεύεται το δημόσιο χρέος και να αποκλιμακώνεται, στο βαθμό που υποστήριζαν ότι η Ελλάδα θα επέστρεφε στις αγορές στα μέσα ή στα τέλη του 2011. Αυτές ήταν οι προβλέψεις τους -οι οποίες υπάρχουν καταγεγραμμένες και έντυπες και ψηφιακές...- τις οποίες τώρα αλλάζουν. Στην πραγματικότητα, η ύφεση είναι πολύ πιο βαθιά, δεν υπάρχει καμία προοπτική αντιστροφής της σε ανάπτυξη για τα επόμενα χρόνια (και οι ίδιοι το λένε πλέον αυτό), το δημόσιο χρέος, αντί να αρχίσει να μειώνεται, αυξάνεται επιθετικά, και η ιστορία ότι η Ελλάδα θα επιστρέψει στις αγορές το 2011 αποτελεί πλέον αντικείμενο κωμωδίας.
Στο βαθμό που μπορεί να διαχωριστεί αυτή η συζήτηση από το δημοσιονομικό κομμάτι, πώς θα γίνει κάποια στιγμή να αρχίσει η Ελλάδα να παράγει; Λαμβάνοντας ως δεδομένο ότι αυτό αποτελεί προϋπόθεση για την ανάκαμψη της οικονομίας.
Όσο η Ελλάδα βρίσκεται στην «παγίδα» της «τριπλής» ύφεσης: χρέους – πραγματικής οικονομίας – επενδύσεων (οι οποίες ουσιαστικά έχουν καταργηθεί), εντός αυτής της σκοτοδίνης ολόκληρης της Ευρωζώνης, δεν υπάρχει απολύτως καμία πιθανότητα να γίνουν σοβαρές επενδύσεις και να αρχίσει η Ελλάδα ξανά να παράγει ο,τιδήποτε. Αυτή είναι η τύχη μιας χώρας - μέλους της Ευρωζώνης που έχει «πιαστεί» σε αυτή τη δίνη. Αυτό δεν αφορά μόνο την Ελλάδα αλλά και άλλες χώρες. Οπότε, αν δεν υπάρξει μια συστημική αντιμετώπιση -ή έστω μια συστημική κατάρρευση, αν θέλετε, η οποία όσο απευκταία και να είναι, θα οδηγήσει σε ένα είδος κάθαρσης- η ελληνική οικονομία δεν πρόκειται να μπει στη διαδικασία καν της συζήτησης για το ποια θα είναι η θέση της στο διεθνή καταμερισμό εργασίας.
Υπάρχουν θετικά στοιχεία μέσα σε αυτό τον οικονομικό «κυκεώνα»;
Κανένα. Υπάρχουν κρίσεις και κρίσεις. Κρίσεις με μικρό «κ» και κρίσεις με «κ» κεφαλαίο. Οι πρώτες περιλαμβάνουν και μια καθαρτική λειτουργία: κλείνουν κάποιες επιχειρήσεις γιατί δεν ήταν αποτελεσματικές σε σχέση με άλλες, εξαφανίζονται κάποιες παραγωγικές μονάδες γιατί δεν έπαιζαν πλέον παραγωγικό ρόλο ή υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες εξορθολογίζεται η δυνατότητα του κράτους να παράγει. Οι δεύτερες, όμως, αυτές με «κ» κεφαλαίο, έχουν μόνο ηττημένους: μία συνολική καθίζηση των παραγωγικών δυνατοτήτων. Εν ολίγοις, σε αυτή την περίπτωση, «μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά» και ουσιαστικά καταργούνται όχι μόνο παραγωγικές μονάδες που ήταν αναποτελεσματικές και που τελικά δεν συνεισέφεραν, αλλά «καίγεται» και παραγωγικός ιστός ο οποίος αποτελούσε υπό κανονικές συνθήκες τη βάση για μελλοντική ανάπτυξη.
tvxs.gr
Alex Goud.
30 Σεπτεμβρίου 2011
Η διάβρωση της αµερικανικής μεσαίας τάξης
Ενώ οι υπερπλούσιοι της Αµερικής αυτοσυγχαίρονται για τις φιλανθρωπικές δωρεές τους αξίας δισεκατοµµυρίων δολαρίων, το υπόλοιπο της χώρας είναι σε χειρότερη κατάσταση από ποτέ. Η µακροπρόθεσµη ανεργία ανεβαίνει και εκατοµµύρια αµερικανοί αγωνίζονται να επιβιώσουν. Το χάσµα µεταξύ πλούσιων και φτωχών είναι ευρύτερο παρά ποτέ και η µεσαία τάξη εξαφανίζεται.
Η Βεντούρα είναι µία µικρή πόλη στις ακτές του Ειρηνικού, περίπου µία ώρα µε το αµάξι βόρεια του Λος Άντζελες. Οι πλαγιές είναι διάστικτες µε πολυτελή σπίτια που έχουν θέα στον ωκεανό, και οι ακτές είναι δηµοφιλείς ανάµεσα στους σέρφερ. Η Βεντούρα είναι σαν να βγήκε από κάποιο παραμύθι για την Καλιφόρνια. «Είναι εύπορο µέρος», λέει ο William Finley, επικεφαλής του τοπικού παραρτήµατος του Στρατού Σωτηρίας. «Αλλά περίπου 20% του πληθυσµού της πόλης διατρέχει αυτό που αποκαλούµε κίνδυνο απώλειας στέγης».
Όμως κάποια στιγµή στην αρχή της περσινής χρονιάς, κάτοικοι της Βεντούρα συνειδητοποίησαν πως τα αµάξια που στέκονταν παρκαρισµένα µπροστά από τους κήπους τους το βράδυ δεν ήταν ερείπια αλλά καλοδιατηρηµένα στέισον-βάγκον και χάτσµπακ. Και οι άνθρωποι που κοιµούνταν µέσα δεν ήταν εργάτες σε φάρµες ούτε και άστεγοι, αλλά οι πρώην γείτονές τους.
Και ο ίδιος ο Finley παρατήρησε κάποια αλλαγή. Ξαφνικά, διπλασιάστηκε ο αριθµός ανθρώπων που εµφανίζονταν στο πρόγραµµα δωρεάν γευµάτων του οργανισµού κοινωνικής βοήθειας. Μερικοί έρχονταν ακόµη και µε BMW -διστάζοντας, κατά τα φαινόµενα, να αποχωριστούν τα αµάξια που τους θύµιζαν καλύτερες εποχές.
Ο Finley τους αποκαλεί "νεόφτωχους". «Νοµίζω ότι αυτό που βλέπουµε είναι µία νέα κατηγορία ανθρώπων», λέει. «Είναι άνθρωποι που ούτε στην πιο τρελή τους φαντασία δεν σκέφτηκαν ότι θα µπορούσαν να είναι άστεγοι». Είναι άνθρωποι που είχαν αρκετά λεφτά - σε κάποιες περιπτώσεις ακόµη και πολλά λεφτά - µέχρι πρόσφατα.
«Η εικόνα του τι είναι φτωχός δεν περνάει στην σηµερινή εποχή. Όταν ήµουν παιδί, ένας φτωχός - και µεγαλώσαµε ως αρκετά φτωχοί - οδηγούσε αµάξι δεκαετίας που πιθανά είχε µερικές λακούβες. Ξέρεις: υπήρχε ένα αµάξι για όλη την οικογένεια και τρεφόσουν από κάποια τράπεζα φαγητού», λέει ο Finley. «Στο παρελθόν, έβγαινες από τη φτώχεια και ξεκινούσες το ανοδικό σου ταξίδι».
Ο αµερικανικός τρόπος ζωής οδεύει στην αντίθετη κατεύθυνση
Αυτός ήταν ο αµερικανικός τρόπος ζωής, ένα µονοπάτι που ακολουθήθηκε από εκατοµµύρια κόσµο. «Σήµερα, η εικόνα είναι ότι βλέπεις αυτοκίνητα τελευταίο
µοντέλο, που κόστισαν σε κάποιον 40-50 χιλιάδες, ο οποίος τώρα πια είναι σε αδιέξοδο και ζει από τράπεζες τροφίμων. Και για πολλούς, είναι δύσκολο να καταπιούν την περηφάνεια τους», λέει ο Finley.
Σήµερα, ο αµερικανικός τρόπος ζωής συχνά έχει αντίθετη φορά: καθοδική.
Για κάποιο διάστηµα, η Αµερική φαινόταν να έχει αναδυθεί σχετικά αλώβητη από τη χειρότερη οικονοµική κρίση των τελευταίων δεκαετιών - µε ανανεωµένο σφρίγος και ενέργεια - όπως είχε κάνει και στον απόηχο παλαιότερων κρίσεων.
Η κυβέρνηση ανακοίνωνε στοιχεία για εκ νέου οικονοµική ανάπτυξη ήδη από το περασµένο φθινόπωρο, πολύ νωρίτερα του αναµενόµενου. Οι τράπεζες, καταδικασµένες µέχρι πρόσφατα, επέστρεψαν στην κερδοφορία δισεκατοµµυρίων. Πανεθνικά, εταιρείες ανακοινώνουν ισχυρή ανάπτυξη, και το χρηµατιστήριο επέστρεψε στα προ-κρίσης επίπεδα. Ακόµη και ο αριθµός των δισεκατοµµυριούχων µεγάλωσε κατά ένα υγιές 17% το 2009.
Λίγες βδοµάδες νωρίτερα, ο ιδρυτής της Microsoft, Bill Gates, και 40 ακόµη δισεκατοµµυριούχοι υποσχέθηκαν να δωρίσουν τουλάχιστον τις µισές τους περιουσίες σε φιλανθρωπίες, είτε όσο είναι ακόµη εν ζωή είτε µετά θάνατον. Είναι η Αµερική µία χώρα τόσο ευλογηµένη µε πλούτο που µπορεί να δωρίζει δισεκατοµµύρια, τόσο απλά;
Διογκούµενη αγανάκτηση
Η κίνηση του Gates θα µπορούσε να ερµηνευτεί και ως
καµπάνια δηµοσίων σχέσεων, σε µία χώρα στην οποία οι υπερπλούσιοι αντιλαµβάνονται ότι αν και επωφελούνται της κρίσης -όπως και αναµενόταν, ο αριθµός των ανθρώπων που επηρεάστηκαν αρνητικά από αυτήν έχει αυξηθεί ραγδαία. Αντιλαµβάνονται επίσης ότι υπάρχει διογκούµενη αγανάκτηση που στρέφεται εναντίον αυτών στην κορυφή.
Για ανθρώπους στα χαµηλότερα οικονοµικά στρώµατα, η
ανάκαµψη ήδη φαίνεται να πνέει τα λοίσθια. Κάποιοι ειδικοί φοβούνται ότι η αµερικανική οικονοµία θα µπορούσε να παραµείνει ασθενής για πολλά ακόµη χρόνια. Και παρά τα πολυπληθή προγράµµατα κυβερνητικής βοήθειας, η µικρή ποσότητα ελπίδας που δηµιουργούν δεν έχει ακόµη γίνει αισθητή στο κοινό. Τουναντίον: για πολύ κόσµο τα πράγµατα ακόµη ακολουθούν δραµατικά καθοδική πορεία.
Σύµφωνα µε µία πρόσφατη δηµοσκόπηση, το 70% των αµερικανών πιστεύουν ότι η συρρίκνωση της οικονοµίας είναι ακόµη εν εξελίξει. Και αυτήν τη φορά δεν είναι µόνο οι φτωχοί που χτυπήθηκαν ιδιαίτερα σκληρά, όπως συµβαίνει συνήθως κατά τη διάρκεια οικονοµικής συρρίκνωσης.
Αυτή τη φορά, η συρρίκνωση επηρεάζει και ανθρώπους με υψηλή μόρφωση, που µέχρι τώρα έβγαζαν επαρκώς τα προς το ζην. Αυτοί οι άνθρωποι, που θεωρούν εαυτούς ως στέρεο κοµµάτι της µεσαίας τάξης, τώρα αισθάνονται να απειλούνται περισσότερο από οποτεδήποτε άλλοτε στην ιστορία της χώρας. Τέσσερις στους 10 αµερικανούς που θεωρούν εαυτόν µέλος αυτής της τάξης πιστεύουν ότι θα είναι ανίκανοι να διατηρήσουν την κοινωνική τους θέση.
Η ανεργία επιµένει
Σε πρόσφατο κεντρικό άρθρο με τίτλο "Αντίο, µεσαία τάξη" η New York Post παρουσίασε στους αναγνώστες της «25 στατιστικά στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η µεσαία τάξη εξαλείφεται συστηµατικά στην Αµερική». Την περασµένη βδοµάδα, η κορυφαία ιντερντετική αρθρογράφος Arianna Huffington (The Huffington Post) προειδοποίησε σχεδόν αποκαλυπτικά ότι «η Αµερική κινδυνεύει να γίνει τριτοκοσµική χώρα».
Στην πραγµατικότητα, οι ΗΠΑ, στον απόηχο µίας κτηµατοµεσιτικής, χρηµατοπιστωτικής, οικονοµικής και πιο πρόσφατα μιας κρίσης χρέους, την οποία ακόµη δεν ξεπέρασαν, απειλούνται από µία κοινωνική εποχή παγετώνων µεγαλύτερης σοβαρότητας από οτιδήποτε άλλο µετά το Κραχ.
Οι ΗΠΑ αντιµετωπίζουν το πρόβληµα της µακροπρόθεσµης ανεργίας για πρώτη φορά µετά τον δεύτερο παγκόσµιο πόλεµο. Ο αριθµός των µακροπρόθεσµα ανέργων είναι ήδη 3 φορές ψηλότερος από οποιαδήποτε άλλη εποχή κρίσης στο παρελθόν, και ακόµη ανεβαίνει.
Περισσότερο από ένα χρόνο µετά το επίσηµο τέλος της οικονοµικής συρρίκνωσης, το συνολικό ποσοστό ανεργίας επιµένει να βρίσκεται σταθερά πάνω από το 9,5%. Αυτό, όµως, είναι µόνο το επίσηµο ποσοστό. Αναθεωρούµενο ώστε να συµπεριλάβει ανθρώπους που ήδη εγκατέλειψαν την προσπάθεια να βρουν δουλειά ή αυτούς που µετά βίας τα βγάζουν πέρα µε τα λίγες εκατοντάδες δολάρια που κερδίζουν µε µερική απασχόληση και µε το να ξοδεύουν τις οικονοµίες τους, το πραγµατικό ποσοστό ανεργίας εκτινάσσεται σε πάνω από 17%.
Στην τελευταία του ετήσια έκθεση, το αµερικανικό Υπουργείο Γεωργίας σηµειώνει ότι η "διατροφική ανασφάλεια" αυξάνεται και ότι, κάποια στιγµή τον τελευταίο χρόνο, 50 εκατοµµύρια αµερικανοί δεν µπορούσαν να αγοράσουν αρκετό φαγητό ώστε να παραµείνουν υγιείς. Ένας στους οκτώ αµερικανούς ενήλικες και ένα στα τέσσερα παιδιά επιβιώνουν τώρα πια χάρη στο κυβερνητικό πρόγραµµα κουπονιών διατροφής. Αυτοί οι αριθµοί είναι απλά απίστευτοι όταν αναφέρονται στο πλουσιότερο έθνος του κόσµου.
Ακόµη πιο ανησυχυτικό είναι το ότι η Αµερική, που πάντα χαρακτηριζόταν από την ακλόνητη πίστη της στο Αµερικάνικο Όνειρο και την πεποίθησή της ότι ο καθένας -ακόµη και αυτοί στον απόλυτο πάτο- µπορεί να αναρριχηθεί στην κορυφή, αρχίζει να χάνει τη διάσηµη αισιοδοξία της. Σύµφωνα µε πρόσφατα στοιχεία, µία σηµαντική µειοψηφία των αµερικανών πιστεύουν πια πως τα παιδιά τους θα περάσουν χειρότερα από ό,τι οι ίδιοι.
Πολλοί αμερικανοί συνειδητοποιούν σιγά-σιγά ότι το Αµερικάνικο Όνειρο αποδείχθηκε περισσότερο εφιάλτης για τους ίδιους. Αντιµετωπίζουν µία πικρή πραγµατικότητα µε ολοένα και λιγότερες δουλειές, δεκαετίες λιµνασµένων µισθών και δραµατικές αυξήσεις στις ανισότητες. Μόνο τους τελευταίους µήνες, και ενώ η οικονοµία αναπτύχθηκε αλλά οι δουλειές δεν επαναδηµιουργήθηκαν, ενώ τα κέρδη επέστρεψαν αλλά οι δείκτες φτώχειας ανέβαιναν βδοµάδα τη βδοµάδα, η χώρα φαίνεται να έχει αναγνωρίσει ότι παλεύει µε µια βαθιά θρονιασµένη δοµική κρίση που φούσκωνε για χρόνια. Όπως γράφει η Washington Post, η χρηµατοπιστωτική κρίση ήταν απλά η τελευταία στροφή - προς το χειρότερο.
Πού πήγαν τόσα λεφτά;
Η έκρηξη των δεικτών του χρηµατιστήριου και του κτηµατοµεσιτικού τοµέα, όπως και το ξέφρενο δανειοληπτικό όργιο της χώρας και ο ευρύς καταναλωτισµός, απέκρυψαν επί µακρόν το ότι η συντριπτική πλειοψηφία των αµερικανών δεν αποκόµισε πρακτικά κανένα όφελος από 30 χρόνια οικονοµικής ανάπτυξης. Το 1978, το µέσο κατά κεφαλή εισόδηµα για τους άντρες στις ΗΠΑ ήταν 45,879 δολάρια (περίπου 35,570€). Το 2007, και µετά την τιµαριθµική αναπροσαρµογή, το εισόδηµα αυτό ήταν 45,113 δολάρια (35,051€).
Πού πήγαν όλα τα λεφτά; Πού πήγαν τα τεράστια κέρδη της αγοράς και τα εταιρικά κέρδη, όσα κερδήθηκαν από την έκρηξη στις χρηµατοπιστωτικές αγορές και η αύξηση κατά 110% στο ΑΕΠ τα τελευταία 30 χρόνια; Πήγαν σε όσους είχαν πάντα περισσότερα από όσα χρειάζονταν.
Ενώ το 90% των αµερικανών έχουν δει µόνο µικρές αυξήσεις στα εισοδήµατα τους από το 1973, τα εισοδήµατα αυτών στα ανώτατα κλιµάκια σχεδόν τριπλασιάστηκαν. Το 1979, το ένα τρίτο των κερδών που παρήγαγε η χώρα πήγαινε στο πλουσιότερο 1% της αµερικάνικης κοινωνίας. Σήµερα, αυτό συµβαίνει σχεδόν µε το 60%. Το 1950, ο µέσος εταιρικός CEO κέρδιζε 30 φορές περισσότερα από έναν απλό εργάτη. Σήµερα, κερδίζει 300 φορές περισσότερα. Το 1% των αµερικανών κατέχουν το 37% του συνολικού εθνικού πλούτου.
Οι εισοδηµατικές ανισότητες στις ΗΠΑ είναι µεγαλύτερες σήµερα από τη δεκαετία του '20, µε τη διαφορά ότι µέχρι πρότινος κανείς δε διαµαρτυρ
όταν.
Λίγες οι προοπτικές για το Αµερικάνικο Όνειρο
Στην Αµερική, η ελεύθερη αγορά βασιλεύει και το φταίξιµο για τα χαµηλά εισοδήµατα κάποιων αποδίδεται στους ίδιους. Όσοι κερδίζουν πολλά λεφτά χειροκροτούνται - και γίνονται παραδείγµατα προς µίµηση. Το µόνο πρό
βληµα είναι ότι οι αµερικανοί έχουν επι µακρόν παραβλέψει το γεγονός ότι το Αµερικάνικο Όνειρο γινόταν πραγµατικότητα για ολοένα και λιγότερους ανθρώπους.
Με βάση τα στατιστικά στοιχεία, οι λιγότερο πλούσιοι αµερικανοί έχουν 4% πιθανότητα να ενταχθούν στην ανώτερη µεσαία τάξη -χαµηλότερο ποσοστό από σχεδον κάθε άλλο αναπτυγµένο κράτος.
Μέχρι τώρα, οι πολιτικοί απέτυχαν να βρουν λύσε
ις για τη διογκούµενη κοινωνική κρίση. Η Ουάσιγκτον ακόμη περιµένει µια ανάκαµψη στην αγορά εργασίας που όμως δεν έρχεται. Ο πρόεδρος Barack Obama και η κυβέρνησή του φαίνεται να ποντάρουν στην ιδέα ότι, εν τέλει, οι αµερικανοί θα σωθούν µε το να πιαστούν από τα µαλλιά τους -κατά προτίµηση κάνοντας ό,τι έκαναν πάντα: ξοδεύοντας χρήµατα. Η εγχώρια κατανάλωση αντιστοιχεί στα δύο τρίτα της εγχώριας οικονοµικής δραστηριότητας.
Αλλά ενώ ο πρόεδρος του Οµοσπονδιακού Αποθεµατικού Ταµείου, Ben Bernanke, συνεχίζει να ρίχνει χρήµατα στην αγορά, ακόμα και αν το έλλειµµα έχει φτάσει στο δυσθεώρητο ύψος των 1,4 τρισεκατοµµυρίων δολλαρίων, αυτές οι προσπάθειες παραµένουν αναποτελεσµατικές.
«Τα φώτα σβήνουν σε όλη την Αµερική», έγραψε ο νοµπελίστας οικονοµικών Paul Krugman αρχές του Αυγούστου, για να περιγράψει στην συν
έχεια κοινότητες που δεν µπορούσαν πια να συντηρήσουν τους δρόµους τους.
Το πρόβληµα είναι ότι πολλοί αµερικανοί δεν µπορούν πια να ξοδέψουν χρήµατα σε καναταλωτικά αγαθά, γιατί δεν έχουν αποταµιεύσεις. Σε κάποιες περιπτώσεις, τα σπίτια τους έχασαν τη µισή τους αξία. Δεν µπορούν πια να
πάρουν δάνεια µε χαµηλά επιτόκια. Βγάζουν λιγότερα χρήµατα από πριν ή είναι άνεργοι. Αυτό, µε την σειρά του, µειώνει ή εξαλείφει την ικανότητα τους να πληρώσουν φόρους.
Σβήνοντας τα φώτα
Σαν αποτέλεσµα, πολλές πολιτειακές και τοπικές αρχές αντιµετωπίζουν τεράστια ελλείµµατα. Στη Χαβάη, για παράδειγµα, τα σχολεία κλείνουν κάποιες Παρασκευές ώστε να αποταµιεύσει λεφτά η πολιτεία. Μία κοµητεία στην Georgia διέκοψε τα δροµολόγια όλων των δηµοσίων αστικών λεοφωρείων. Το Κολοράντο Σπρίνγκς, µία πόλη 380.000 ανθρώπων, κρατάει κλειστό το ένα τρίτο των λαµπτήρων δρόµου για να µειώσει τα έξοδα ηλεκτρικού.
Στον απόηχο της χρηµατοπιστωτικής κρίσης, υπάρχουν πολλές ανακολουθίες στην Αµερική. Από τη µία, το Οµοσπονδιακό Αποθεµατικό Ταµεί
ο τυπώνει συνεχώς χρήµα, και η κυβέρνηση ξόδεψε 182 δισεκατοµµύρια για να διασώσει µία και µόνη εταιρεία, την γιγαντιαία ασφαλιστική AIG. Από την άλλη, τα φώτα όντως σβήνουν σε κάποιες περιοχές, επειδή η Ουάσιγκτον δεν είναι διατεθειµένη να βοηθήσει οικονοµικά τις τοπικές αρχές, προβάλλοντας ως λόγο την ανάγκη να µειωθούν τα έξοδα. «Η Αµερική βρίσκεται πια στον αφώτιστο, κακοτράχαλο δρόµο προς το πουθενά», προειδοποιεί ο οικονοµολόγος Krugman.
Η Chanelle Sabedra έχει πάρει ήδη αυτό τον δρόµο. Ο σύζυγός της και η ίδια κοιµούνται στο αµάξι τους σχεδόν εδώ και τρεις βδοµάδες. «Δεν το φανταστήκαµε αυτό, ποτέ των ποτών», λέει η Sabedra. Την πιάνουν τα κλάµατα. «Είµαι ενήλικη, µπορώ να φροντίσω τον εαυτό µου µε τον ένα ή τον άλλο τρόπο, και το ίδιο ισχύει για τον σύζυγό µου, αλλά (τα παιδιά µου) είναι πολύ µικρά για να περνούν τέτοιες καταστάσεις». Έχει τρία παιδιά - εννέα, πέντε και τεσσάρων χρόνων.
«Είχαµε ένα σπίτι πιο νότια, στο Σαν Μπερναρντίνο», λέει η Sabedra. Ο σύζυγός της έχασε τη δουλειά του ως χτίστης προκατασκευασµένων κατοικιών τον Ιούλιο του 2009. Ο παροχέας φυσικού αερίου διέκοψε την παροχή. «Βράζαµε νερό στα κάρβουνα για να µπανιαρίσουµε τα παιδιά µας», λέει. Αδυνατώντας πια να πληρώσουν το νοίκι, η οικογένεια Sabedra υπέστη έξωση τον Αύγουστο.
Φίλοι και συγγενείς είχαν ελάχιστα µέσα για να τους βοηθήσουν. Τώρα ζουν σε ένα δωµάτιο για άστεγους του Στρατού Σωτηρίας στο κέντρο της Βεντούρα, που το διαχειρίζεται ο Finley.
Η απότοµη βουτιά στην απώλεια στέγης είναι δύσκολο να κατανοηθεί ως κατάσταση, δοθεισών των εικόνων της Αµερικής που είµαστε συνηθισµένοι να βλέπουµε σε τηλεοπτικές σειρές και ταινίες. Απεικονίζουν πάντοτε σπίτια µε καλοδιατηρηµένες αυλές και διθέσια γκαράζ µε μπασκέτα στην είσοδο. Αυτή η Αµερική υπάρχει ακόµη, αλλά συρρικνώνεται. Και συχνά όσοι ακόµη κρατούν την ψευδαίσθηση ζωντανή, με δυσκολία βρίσκουν τα χρήματα για να το καταφέρουν.
Οι αµερικανοί αντιπαλεύουν το αυξανόµενο κόστος ζωής εδώ και 20 χρόνια. Στην αρχή της δεκαετίας, µία οικογένεια πλήρωνε ήδη τα διπλά για την ιατροφαρµακευτική περίθαλψη και τις υποθήκες της, σε σχέση με την προηγούµενη γενιά.
«Για να τα καταφέρουν, εκατοµµύρια οικογένειες έστειλαν και τον δεύτερο γονιό να δουλέψει», λέει η καθηγήτρια του Harvard Elizabeth Warren, την οποία ο πρόεδρος Obama διόρισε πρόεδρο της επιτροπής του Κογκρέσου που επιβλέπει το κυβερνητικό πρόγραµµα διάσωσης των τραπεζών. Σύµφωνα µε την ίδια, η µέση οικογένεια έχει ξοδέψει ολοκληρωτικά το εισόδηµά της όσο και τις οικονοµίες της «για να µείνει µε το κεφάλι έξω από το νερό για λίγο ακόµη».
Περιδινούµενο χρέος
Καθώς δεν είχαν αποταµιεύσεις, οι αµερικανοί κατέφυγαν στο δανεισµό για να καλύψουν τα υπόλοιπα έξοδά τους, συµπεριλαµβανοµένων της εκπαίδευσης, της περίθαλψης και της κατανάλωσης. Το καταναλωτικό έλλειµµα των αµερικάνων έχει φτάσει πια τα 13,5 τρισεκατοµµύρια δολάρια.
Πολλοί αντιµετωπίζουν μια ασφυκτική κατάσταση κάτω από το
φορτίο του χρέους τους. Περίπου το 61% των αµερικανών δεν έχουν κανένα αποθεµατικό και ξοδεύουν κάθε µήνα όλο το µισθό τους. Ακόµη και κάτι τόσο µικρό όσο ένα και µοναδικό ιατρικό έξοδο έχει τη δυνατότητα να τους καταστρέψει οικονοµικά.
Ο σύζυγος της Chanelle Sabedra βρήκε άλλη δουλειά, αυτήν τη φορά σαν εργάτης σε αποθήκη εταιρίας που φτιάχνει τουρµπίνες για αεροσκάφη. Αλλά δεν κερδίζει αρκετά για να βγάλει την οικογένειά του από την στέγη άστεγων. «Δεν έχω βρει ακόµη καινούργια δουλειά», λέει η Sabedra. Η δουλειά του συζύγου της δεν αποφέρει αρκετά, και το ζευγάρι έχει ενταχθεί πια στις διογκούµενες τάξεις των εργαζόµενων φτωχών, για τους οποίους ακόµη και δύο χαµηλόµισθες δουλειές δεν επαρκούν για να θρέψουν τις οικογένειές τους. «Χρειαζόµαστε τον δεύτερο µισθό», αναφέρει η Sabedra. «Για το µωρό και µόνο χρειαζόμαστε 600 δολάρια/µήνα για ηµι-παραµονή σε βρεφονηπιακό σταθµό».
Στην Αµερική πριν την ύφεση, η ίδια και ο σύζυγός της θα είχαν δύο δουλειές ο καθένας για να τα βγάλουν πέρα. Θα ήταν ταµίες στο Wal-Mart κατά τη διάρκεια της ηµέρας, ψήστες στο McDonald's νωρίς το βράδυ και ίσως και να περνούσαν τη µισή νύχτα δουλεύοντας ως νυχτοφύλακες ή καθαρίζοντας κτίρια. Όλες αυτές οι δουλειές είναι χαµηλόµισθες και µετά βίας µπορούν να ονοµαστούν καριέρες, αλλά το συνολικό εισόδηµα είναι συνήθως αρκετό για να κρατήσει µία οικογένεια µε το κεφάλι έξω από το νερό. Στην Αµερική πριν την ύφεση, η ζωή της Chanelle Sabedra δεν ήταν πολυτελής, αλλά ήταν εφικτή εάν ήταν διατεθειµένοι να δουλέψουν αρκετά σκληρά και να θυσιάσουν αρκετό µέρος των ζωών τους για να µη βουλιάξουν.
Τι είδους δουλειά ψάχνει τώρα; «Αυτή την στιγµή, για οτιδήποτε. Ψάχνω κυρίως για θέσεις πωλήτριας ή ακόµη και οτιδήποτε για να ξεκινήσω. Αλλά απλά δεν υπάρχει τίποτα», λέει η Sabedra.
Άρθρο του Thomas Schulz στο Der Spiegel
Η μετάφραση έγινε από το μέλος του μεταφραστικού project του Tvxs, M.Ε. Herzog